De Groene Zaak: zet meevaller in voor innovatie en inkoopbeleid

Geen ‘feestbegroting’ voor duurzame ondernemers 

Voor het eerst in jaren hoeft het Kabinet niet te bezuinigen en staat Prinsjesdag in het teken van financiële meevallers. Volgens De Groene Zaak, de bedrijvenvereniging van 200 duurzame koplopers, is dit een uitgelezen kans om te investeren in een beter ondernemersklimaat voor duurzame koplopers. Dat kan het Kabinet doen door de vrijgekomen middelen in te zetten voor ambitieuzer inkoopbeleid, innovatie en belastingherziening.

Inkoop

Maar liefst €60 miljard geven Rijk, gemeenten en provincies jaarlijks uit aan inkopen. De geldende duurzaamheidscriteria zijn echter volstrekt achterhaald, waardoor bedrijven die verder gaan dan het voldoen aan minimumnormen op geen enkele manier voordeel ervaren in aanbestedingstrajecten. Dit kan door een klein deel van de meevaller nu te investeren in het professionaliseren van inkopers, in een jaarlijkse benchmark en in samenwerking met de markt om te zorgen dat niet alleen de prijs, maar ook sociale en milieukosten altijd (en niet af en toe) worden meegewogen in inkoop- en aanbestedingsprocessen.

Innovatie

Innovatie- en topsectorenbeleid in Nederland is nog teveel geënt op de economie van gisteren. De ervaring van De Groene Zaak leert dat het oplossen van maatschappelijke vraagstukken vaak sectoroverschrijdend is. Een focus op maatschappelijke vraagstukken zou koplopende bedrijven dan ook helpen om innovaties te realiseren waarmee zowel succesvolle business cases kunnen worden opgebouwd als wereldvraagstukken kunnen worden opgelost. Financiering van deze innovaties is complex, omdat traditionele financiers puur vanuit financieel rendement redeneren, en niet vanuit ecologisch of sociaal rendement. Omdat deze maatschappelijke kosten niet worden meegerekend en investeerders vaak op de korte termijn denken, komen veel innovatieve bedrijven niet van de grond. Het zou het Kabinet sieren als ze een deel van de meevaller zouden inzetten om in deze gevallen als financier op te treden en een gedeelte van haar investeringen in durfkapitaalfondsen te oormerken voor eco-innovatie.

Belastingherziening

Tenslotte kan de meevaller ingezet worden om ons belastingstelsel grondig te herzien. Dat is nodig omdat duurzaam ondernemerschap en de circulaire economie momenteel op geen enkele manier via het fiscale stelsel gestimuleerd wordt. Sterker nog, juist onduurzame bedrijven genieten relatief veel fiscaal voordeel. De Groene Zaak lanceerde eerder dit jaar een manifest met 15 concrete voorstellen voor het toekomstbestendig maken van ons belastingstelsel. Het Kabinet heeft vooralsnog verzaakt hiermee aan de slag te gaan. Nu er middelen zijn om de verschuiving van de belasting van arbeid naar vervuiling en grondstoffenuitputting staat het Kabinet niets meer in de weg om een eindelijk ons belastingstelsel klaar te stomen voor de toekomst.