Business to politics

Duurzaam Inkopen
Duurzaam Inkopen
Kijk verder dan prijs
Duurzaam Inkopen
Energie en Mobiliteit
Energie en Mobiliteit
Vaart achter Energieakkoord
Energie en Mobiliteit
Circulaire Economie
Circulaire Economie
Afval bestaat niet
Circulaire Economie
Belastingen
Belastingen
Beloon koploperschap
Belastingen
Klimaat
Klimaat
Einde aan fossiel
Klimaat

Duurzaam inkopen

Overheden kopen in op prijs, niet op duurzaamheid. Dat betekent dat duurzame koplopers in aanbestedingsprocessen in de praktijk geen streepje voor hebben. Het is aan de overheid die jaarlijks voor €60 miljard inkoopt om hierin verandering te brengen. Het inkoopbeleid van de overheid is een belangrijk instrument om innovatie aan te jagen en bedrijven te stimuleren om duurzame producten en diensten te leveren. Elk jaar besteedt de overheid 60 miljard euro aan bijvoorbeeld auto’s, catering en gebouwen. Op dit moment hebben gemeentes echter slechts sporadisch inkoopbeleid waarmee duurzame innovatie écht wordt gestimuleerd.

De Groene Zaak is zeer actief om dit voor elkaar te krijgen. We publiceerden een quick scan, waarin te lezen is dat provincies en grote gemeenten regie, urgentie, monitoring en ondersteuning bij het Rijk missen om op het hoogste niveau duurzaam in te kopen. Op dit moment zijn er minimumcriteria voor aanbestedingen van de overheid. Dit zijn duurzaamheidseisen waar men in ieder geval aan moet voldoen die bijvoorbeeld te maken hebben met energieverbruik. Het is goed dat deze minimumcriteria er zijn om in ieder geval een minimum kwaliteitsniveau te garanderen. Zeker nu de overheid heeft afgesproken de criteria jaarlijks te vernieuwen, zal deze ondergrens telkens worden verhoogd. Wel zullen bij meer inkooporganisaties de aanbiedingen van bedrijven daadwerkelijk getoetst moeten worden aan deze minimumcriteria. Minimumcriteria zijn echter geen goed middel om vernieuwing en verduurzaming te stimuleren, zeker niet bij koplopers. Deze criteria zijn immers meer een checklist in plaats van een instrument om de markt uit te dagen.

Ook zou niet alleen de aanschafprijs moeten meetellen: Puur aanbesteden op de aanschafprijs leidt tot een race to the bottom, een proces waarbij aanbieders de absolute ondergrens opzoeken van de geëiste kwaliteit om zo goedkoop mogelijk te kunnen aanbieden. Dit zorgt voor minimale kwaliteit, maximale risico’s en daarmee voor hogere maatschappelijke kosten. De beste prijs-kwaliteit verhouding kan volgens ons beter worden geborgd door uit te gaan van de levenscycluskosten (de echte kosten, dus inclusief de maatschappelijke kosten, van de totale levensduur van een product), een vast budget voor de opdracht te hanteren en te zorgen dat aanbieders elkaar beconcurreren op maximale kwaliteit in plaats van de laagste prijs. Er zijn genoeg inkoopopdrachten waar deze methode met succes is toegepast maar het is helaas nog niet de standaard. Voor partners van De Groene Zaak en duurzame koploperbedrijven in het algemeen betekent dit dat hun innovatieve en duurzame producten en diensten door overheden te weinig ingekocht worden, waardoor koploperschap te weinig loont.

Daarom moet de politiek in actie komen. Ten behoeve van de vergadering in de Tweede Kamer op 5 februari 2015 hebben wij samen met de partijen VNO-NCW, MKB Nederland, MVO Nederland, NEVI en Social Enterprise NL de handen ineen geslagen en een brief gestuurd. Na een stevige lobby en veel aandacht in de pers* was er vrijwel unanieme steun vanuit de Tweede Kamer voor onze oproep aan staatsecretaris Mansveld om samen met de markt een programma te ontwikkelen om duurzaam inkopen weer van de grond te krijgen. De brief die wij samen met VNO-NCW, MKB-Nederland, MVO Nederland, NEVI en Social Enterprise NL aan de Kamer schreven werd veelvuldig genoemd en gesteund. Ook de Unie van Waterschappen gaf aan de brief van de 6 organisaties te steunen.

De staatssecretaris deed de toezegging om een Plan van Aanpak duurzaam inkopen te schrijven samen met De Groene Zaak, andere partijen uit het bedrijfsleven, VNG, IPO en UvW. Inmiddels is dit Plan van Aanpak verschenen. In basis is De Groene Zaak positief hierover. Ambitie op papier is echter onvoldoende en lange tijd gebeurde er in de praktijk weinig. Inmiddels is er wel een expertpool gestart, een Manifest MVI ondertekend door veel gemeentes en is men, weliswaar met veel vertraging, bezig met het opzetten van een benchmark om het inkoopgedrag van gemeentes te vergelijken. De Groene Zaak zit in de klankbordgroep van het Plan van Aanpak om ervoor te zorgen dat bedrijven nauw betrokken moeten worden bij het inkoopbeleid van de overheid.

Lees verder

  • – Opinie-artikel “Maatschappelijk verantwoord inkopen is de nieuwe norm” op Binnenlands Bestuur
  • – Gebrekkig overheidsplan voor duurzaam inkoopbeleid, artikel in FD (24-9-2015)
  • – Tweede Kamer onderschrijft noodzaak impuls duurzaam inkopen, artikel in FD (6-2-2015).
  • – Nederland verliest koppositie duurzaam inkopen, artikel in FD met interview De Groene Zaak (5-2-2015).
  • – Provincies en gemeenten halen 100 procent duurzaam inkopen niet, artikel op website Binnenlands bestuur met interview De Groene Zaak (3-2-2015).
  • – Overheid kiest voor zuinig, niet voor groen, voorpagina artikel Trouw (30-1-2015).
  • – Overheden kiezen nog te weinig voor duurzaam inkopen, artikel op www.duurzaamgeproduceerd.nl (2-2-2015).
  • – Quick Scan duurzaam inkopen provincies en gemeenten, artikel op www.pianoo.nl (31-1-2015).
  • – Overheid koopt liever goedkoop dan duurzaam, artikel op oneworld.nl met interview De Groene Zaak (6-2-2015).
  • – Overheden doen veel te weinig aan duurzaam inkopen, persbericht VNO-NCW (30-1-2015).
  • – De Unie van Waterschappen laat weten de brief aan de Kamer van De Groene Zaak en anderen te steunen (30-1-2015).
  • – Artikel in Facility Management Magazine (2-2-2015).

Verder verschenen op veel andere websites artikelen, o.a. bij politieke partijen, energieoverheid.nlvroegevogels.nl, diverse milieu organisaties, salesonline.nlnu.nl etc. In Vrij Nederland komt in week 7 nog een column, op basis van een interview met De Groene Zaak.